Zelletül Kari ne demektir , ahkamını açıklayınız?

Konusu 'Dini Sorular Ve Cevapları' forumundadır ve Lasey tarafından 28 Temmuz 2019 başlatılmıştır.

  1. Lasey

    Lasey Admin


    Zelletül Kari ne demektir , ahkamını açıklayınız?

    Namazın içinde Kur'an okurken çeşitli sebeplerle okuma hatası yapılabilir. Bu okuyuş hataları ve dil sürçmesi fıkıh terminolojisinde "zelletü'l-kari" olarak adlandırılır.

    Sıklıkla karşılaşılabilecek bazı durumlara ilişkin hükümlere işaret edelim.

    a. Namazın rükünlerinden biri olan kıraati ifa ederken Kur'an'ın bir kelimesinin dahi anlam bozulacak şekilde kasten değiştirilmesi halinde namaz bozulur. Kasıtsız olarak yanlışlık yapmak durumunda esas alınacak ölçü, değiştirilen lafzın Kur'an lafızlarından olup olmadığına bakılmasıdır. Eğer Kur'an lafızlarından olmayan bir lafız okunmuş olursa namaz bozulur. Okunan şey Kur'an lafızlarından olduğu sürece zabt ve i‘rabında ve manada bir bozukluk (halel) olsa bile namaz fasid olmaz. Yine kelime sonlarındaki hareke yanlışları, anlamı değiştirse bile namaz bozulmaz.

    b. Bir harf yerine başka bir harf okumak: Bu harfler sin ve sad harfi gibi mahreç yakınlığı bulunan harflerden ise namaz bozulmaz. Mesela, "Allahü'ssamed" diyecek yerde "Allahü's-semed" demek "fela takher" diyecek yerde "fela tekher" demek, "fethun karib" diyecek yerde "fethun garib" demek namazı bozmaz. Fakat alimlerin çoğunluğu "Allahü ehad" yerine "Allahü ehat" okumanın namazı bozacağı görüşünde oldukları için, İhlas suresini okurken "dal" harfini, "te" gibi okumamaya dikkat etmek gerekir.
    c. Mahreç yakınlığı olmamakla birlikte bazı harfler yaygın olarak karıştırıldığı için ayırt etme zorluğu bulunan bu çeşit harflerin birbiri yerine geçirilmesi durumunda birçok fakihe göre namaz bozulmaz. Mesela "dat" yerine "dal", "zal" veya "zı" harfinin okunması böyledir.

    d. Şeddeli harfi şeddesiz veya şeddesiz harfi şeddeli, uzun okunacak yerde kısa veya kısa okunacak yerde uzun, idgam yapılacak yerde idgamsız veya idgam yapılmayacak yerde idgam yaparak okumakla namaz bozulmaz. Mesela "iyyake na‘büdü" diyecek yerde "iyake na‘büdü" demekle namaz bozulmaz.

    e. Kelimenin bir parçası kesilse, mesela "el-hamdü…" diyecekken, unutmak veya nefesi yetmemek veya nefesi bir sebeple tıkanmaktan dolayı, "el…" deyip, durduktan sonra "el-hamdü…" denilse veya okunacak kelime hatıra gelmeyip başka bir kelimeye geçilse çoğunluğa göre namaz bozulmaz. Çünkü bu durumlarda zaruret ve kaçınılması mümkün olmayan bir durum (umum-ı belva) vardır.

    f. Eğer ayete bir harf ilave edilse mana değişmiyorsa namaz bozulmaz.Buna mukabil, "Allahüekber" ifadesinin başına bir "e" harfi eklenecek olsa, anlam bütünüyle değişeceği ve inanç noktasından riskli bir anlam çıkacağı için namaz bozulur. Çünkü "Allahüekber" sözünün anlamı, "Allah en büyüktür" şeklinde olup başına "e" harfi eklendiği zaman "Allah en büyük müdür?" şekline dönüşmektedir.
    g. Anlam bozulmadığı takdirde kelimelerin yerinin değişmesiyle namaz bozulmaz. Mesela "fiha zefirun ve şehikun" yerine "fiha şehikun ve zefirun" okunmasıyla namaz bozulmaz. Fakat anlam değişirse namaz bozulur.
    h. Bir kimse namazda fahiş hata ile okuduktan sonra, dönüp yeniden düzgün şekilde okursa namazı caiz olur.

    ı. Kıraat esnasında az veya çok miktarda ayet atlamakla namaz bozulmaz. Şafii ve Hanbeliler'e göre Fatiha dışındaki okuyuşlarda kasıtlı olmamak şartıyla meydana gelen hata sebebiyle namaz bozulmaz. Bu bakımdan, özellikle Fatiha'yı hatasız öğrenmeye, doğru ezberleyip doğru okumaya çalışmak iyi olur.