Osmanlı Mezar Taşlarında Semboller ve Anlamları

Konusu 'Osmanlı Tarihi' forumundadır ve Lasey tarafından 5 Aralık 2018 başlatılmıştır.

  1. Lasey

    Lasey Admin

    Osmanlı Mezar Taşlarında Semboller

    Osmanlı-Mezar-Taşlarında-semboller.


    Osmanlı Mezar Taşlarında Semboller ve AnlamlarıBir mezar taşının dış yapısı ve üzerindeki sembolleri ile ilk belli ettiği şey o mezarda yatan kişinin cinsiyetidir. Erkek mezar taşları genelde başlıklı iken bayan mezar taşları ise bir bayanın inceliğini temsil edercesine buket çiçekler ve çelenklerle süslüdür. Güller, rozet biçimli çiçek motifleri, kıvrık dallar, yıldız çiçeği, nergis, karanfil, çan çiçeği, şakayık, küpe, rozet, zambak, çiçek açmış erik ve badem dalları bunlardan sadece bazılarıdır. Bu çiçek motiflerinde son derece detaylı harika bir sanat gözlenmektedir. Mezar taşları üzerindeki her çiçek sanki kendi lisanları ile ziyaretçilere bir şeyler anlatmaya çalışmaktadır. Örneğin birçok yerde görülebilen beş yapraklı bir çift lâle hep duaya açılan eller gibi resmedilmiştir. Lâle devri ile üç boyutlu bir hale gelen ve daha bir gerçekçilik kazanan bu çiçekler çoğu zaman vazo ve saksı içinde resmedilmişlerdir. Erkeklere ait mezar taşlarında da belli ölçülerde çiçek motifleri görülmektedir. Hayatlarını çok kibar ve seviyeli yaşayan Osmanlılar zarafete ayrı bir önem vermiş ve seviyeli bir şekilde süslenmesini de bilmişlerdir. Mesela bir Şeyhülislam kocaman kavuğunun bir köşesine bir gül iliştirebilirken, bir kâtip kafesi destarının yanına bir tüy takabiliyordu. Fes kullanılmaya başlandığı dönemlerde de feslerin etraflarına çiçekli bordürler iliştirilerek bu zerafet sürdürülmüştür. Gerçek hayattaki bu güzel detaylar mezar taşlarına da aynen yansımış ve bizleri hayranlık içinde bırakan manzaralar meydana getirmişlerdir.

    Osmanlı Mezar Taşlarında Semboller ve Anlamları

    Mezar taşlarının üzerlerindeki şekil ve semboller kişilerin cinsiyetini belli etmek yanında o kişilerin meslekleri hakkında bilgiler de vermektedir. Mesela mesleği denizcilik olan bir kişinin mezar taşında o kişinin denizci olduğuna dair bir işaret, sembol ya da motif bulunmaktadır. Bunlar gemi direği, yelken bezi, urgan, halat, gemi çapası, Osmanlı denizcilik arması gibi.. Bu arada kırık gemi direği de kişinin artık hayatta olmadığının göstergesidir.


    Bazı gemici lahitleri vardır ki aynen gemiye benzetilmişlerdir. Bunların etraflarını boydan boya halatlar ve gemi zincirleri çevrelemektedir. Kişi ressam ise bir palet ve fırça, asker ise kılıç, kama, top, gülle, ya da dürbün resmedilen mezar taşları da bulunmaktadır. Özellikle hayatta iken askerlik yapmış ve yüksek rütbelere gelmiş olanların mezar taşları bir hayli etaylıdır. Bazı asker mezar taşlarında neredeyse cephanelik oluşturacak kadar çeşitli silah görmek mümkündür. Bu silahlar taşa gelişigüzel konmayıp, Osmanlı arması formunda, savaş davulunun etrafında; top, kılıç, hülle, topuz, okluk, borazan, flama asılı mızrak, gönye gibi şeklinde sıralanmaktadır. Bu tarz süslemelerde tercih edilen silahlar daha çok ölen kişinin hayatta iken kullandığı silahlardan seçilmektedir. Asker kökenli kişilerin mezar taşlarında taşın iki yanına rütbesine göre apoletleri de yerleştirilmektedir.