Müslümanın Birbirlerine Karşı Sorumlulukları Nelerdir?

Konusu 'Dini bilgiler' forumundadır ve Eylül tarafından 12 Ocak 2013 başlatılmıştır.

  1. Eylül

    Eylül Moderatör

    Müslümanların Birbirlerine Karşı Görevleri

    Kan bağı ile birbirine yakın olanlar akraba, aynı çevreyi paylaşanlar komşu, aynı inancı paylaşanlar da birbirinin din kardeşidir. Bir arada yaşayan ve aynı inancı paylaşan insanların birbirine karşı görev ve sorumlulukları vardır ve bunlar ayet-i kerime ve hadis-i şeriflerde belirtilmiştir. Allah Teala, mü’mnilerin birbiri ile kardeş olduklarını beyan eder:
    إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ
    “ Müminler ancak kardeştirler.” (Hucurat, 49/10) Buna göre, mü’minlerin birbiri ile olan ilişkisinin kardeşçe olması, eğer birbiri ile kırgın ve dargın olanlar varsa aralarının düzeltilmeye çalışılması gerekmektedir. Arayı düzelten ve ilişkileri iyi olanlara da Allah’ın merhamet etmesinin umulduğu belirtilmektedir. Mü’mniler arası ilişkiyi düzenleyen Hucurat Suresinin 11 ve 12. ayetlerinde de, mü’min erkeklerin ve mü’min kadınların birbiri ile alay etmemesi, birbirini karalamaması, hoşa gitmeyecek kötü lakap takmaması, su-i zan yapmaması, kusur araştırılmaması ve gıybet yapılmaması emredilmektedir.
    Tevbe Suresi 71. ayette de mü’min erkekler ve mü’min kadınların birbirleri ile ilişkilerinin dostluk esası üzerine olacağı beyan ediliyor:
    وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ
    Allah mü’min kullarını birbirine kardeşlik ve dostluk bağı ile bağlıyor. O halde karşılıklı görev ve sorumluluklar da kardeşlik ve dostluk esasına göre yerine getirilmeli, kardeşlik ve dostluk prensiplerine aykırı her türlü söz ve davranıştan sakınılmalıdır.
    Peygamber Efendimiz (s.av) de bu konu üzerinde çok durmuş, mü’minler arası ilişkilerin ne şekilde olması yada olmaması hususunda tembih ve ikazları olmuştur. Bunları hadis-i şeriflerden hareketle maddeler halinde açıklamak gerekirse;
    1-Diğergamlık:
    ﻻ يُؤْمِنُ اَحَدُكُمْ حتَّى يُحِبَّ ﻷخيهِ ما يُحِبَّ لِنَفْسِهِ
    “Sizden biri, kendi için sevdiğini kardeşi için de sevmedikçe gerçek imana eremez.” (Buhari, İman, 7 (I, 9))
    2-Güvenilirlik:
    المسلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ، وَالْمُؤمِنُ مَنْ أمِنهُ الناسُ على دمائهم وأمْوَالِهِمْ.
    "Müslüman, diğer Müslümanların elinden ve dilinden zarar görmediği kimsedir. Mü'min de, halkın, can ve mallarını kendisine karşı emniyette bildikleri kimsedir.” (Buhari, İman 4, 5 (I, 8-9); Tirmizi, İman 12, (V, 17) (2629))
    3-Birlik ve beraberlik:
    مَثَلُ المُؤْمِنِينَ في تَوَادِّهِمْ وَتَرَاحُمِهِمْ وَتَعاطُفِهِمْ مَثَلُ الجَسَدِ إذَا اشْتَكَى مِنْهُ عُضْوٌ تَدَاعَى لَهُ سَائِرُ الجَسَدِ بِالسَّهَرِ وَالحُمَّى
    "Birbirlerini sevmede, birbirlerine merhamette, birbirlerine şefkatte mü'minlerin misâli, bir bedenin misâlidir. Ondan bir uzuv rahatsız olsa, diğer uzuvlar uykusuzluk ve hararette ona iştirak ederler." (Buhari, Edeb, 27, (VII, 77) )
    4-Karşılıklı Sevgi Saygı:
    لا تدخلون الجنة حتى تؤمنوا. ولا تؤمنوا حتى تحابوا. أولا أدلكم على شيء إذا فعلتموه تحاببتم؟ أفشوا السلام بينكم
    “Siz iman etmedikçe cennete giremezsiniz ; bir birinizi sevmedikçe de iman etmiş olamazsınız. Yaptığınız zaman birbirinizi seveceğiniz bir şey söyleyeyim mi ? Aranızda selamı yayınız.” (Müslim, İman, 22, (I, 74))
    إن الله يقول يوم القيامة: أين المتحابون بجلالي. اليوم أظلهم في ظلي. يوم لا ظل إلا ظلي
    Hiç şüphesiz Allah Teala Kıyamet günü : « Nerede benim rıza için birbirlerin sevenler ? Gölgemden başka gölgenin bulunmadığı bu gün onları, kendi arşımın gölgesinde gölgelendireceğim. » buyurur. ( Müslim. Birr, 12, (III,1988))
    5-Birbirine yardımcı olmak, agah olmak, bilerek yada bilmeyerek zarar vermekten sakınmak:
    عن سالم، عن أبيه،أن النبي صلى اللّه عليه وسلم قال: "المسلم أخو المسلم، لا يظلمه ولا يسلمه؛ من كان في حاجة أخيه فإِن اللّه في حاجته، ومن فرج عن مسلمٍ كربةً فرج اللّه عنه بها كربةً من كرب يوم القيامة، ومن ستر مسلماً ستره اللّه يوم القيامة".
    Salim (r.a.) ın babasından Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurdu: “Müslüman müslümanın kardeşidir. Ona zulmetmez, onu (düşmanına) teslim etmez. Kim, (mümin) kardeşinin bir ihtiyacını giderirse Allah da onun bir ihtiyacını giderir. Kim müslümanı bir sıkıntıdan kurtarırsa, bu sebeple Allah da onu kıyamet günü sıkıntılarının birinden kurtarır. Kim bir müslümanı(n kusurunu) örterse, Allah da Kıyamet günü onu(n kusurunu) örter.“ (Müslim, Birr, 45/58, (III,1996))
    6-Muhtelif görevler:
    Ebû Hüreyre (r.a)’dan rivayet edildiğine göre, Resûlullah (s.a.s) buyurdu:
    “Müslümanın müslüman üzerindeki hakkı beştir:
    Selâmı almak,
    Hastalandığında ziyaret etmek,
    Cenazesine iştirak etmek
    Dâvetine icabet etmek,
    Aksırdığında “yerhamukellah” demek.”
    (Buhârî, Cenâiz 2; Müslim, Selâm 4. Ayrıca bk. İbn Mâce, Cenâiz 1)

    Özetle:
    • Önyargısız ve samimi ilişki kurmak
    • Canına, malına,namusuna ve haklı kararlarına saygı duymak.
    • Kendimize yapılmasını istemediğimiz şeyi başkasına yapmamak. Empati yapmak.
    • Zarar vermemek, haksızlık yapmamak.
    • Karşılıklı sevgi ve saygı ile hareket etmek,
    • Selam vermek ve almak
    • Hastalandığında ziyaret etmek,
    • Cenazesine iştirak etmek,
    • Davetine icabet etmek,
    • Hüsnü zanda bulunmak
    • Hatasını örtmek yada sadece yüzüne söylemek.
    • Arkasından konuşmamak, gıybet yapmamak,
    • Neşe ve üzüntüsünü paylaşmak. Başarısını ve iyi halini tebrik etmek, başına bir musibet gelince geçmiş olsun demek
    • Sıkıntısını gidermeye çalışmak.
    • Tartıştığımız bir konuda haklı bile olsak tartışmada ileri gitmemek, kişiliğini hedef alan ve onu küçük düşüren söz ve davranışlar sergilememek
    Allah bizleri, mü’min kardeşlerine karşı görev sorumluluklarını yerine getiren ve bunun mükafatını kazananlardan eylesin.