MİŞNA: Yahûdîlerin Tevrat'tan sonra mukaddes kabûl ettikleri Talmûd kitabının iki kısmından biri. Mişna, İbranice "tekrar" demektir. Sözlü emirlerin kanun haline getirilmiş ilk halidir. Yahûdî îtikadına göre, Allahü teala Mûsa aleyhisselama, Tûr dağında Tevrat kitabını (Yazılı emirleri) verdiği gibi, bazı ilimleri yani (sözlü emirleri) de söyledi . Mûsa aleyhisselam bu ilimleri Harûn, Yûşa ve Elîazar'a aleyhimüsselam bildirdi. Bunlar da kendilerinden sonra gelen peygamberlere bildirdiler. Elîazar, Şuayb aleyhisselamın oğludur. Bu bilgiler hahamlardan hahamlara rivayet edildi. Mîladdan önce 538 ve mîladdan sonra 70 senelerinde çeşidli Mişnalar yazıldı. Bunlara Yahûdîlerin adetleri, kanun müesseseleri, hahamların bir mevzudaki tartışmaları ve şahsî görüşleri de karıştırıldı. Böylece Mişnalar, hahamların indî görüş ve münakaşalarını ifade eden kitablar haline geldi. Diğer Mişnaları içinde toplayan en son ve en meşhur Mişna, mîladın ikinci asrında yahûdî hahamlarından Yehûda tarafından yazıldı. Yehûda'dan sonra gelen hahamlar, Mişna'ya ilaveler ve şerhler yapmışlardır. Mişna'nın lisanı, kendisinde Yunanca ve Latincenin tesiri görülen Yeni İbranicedir. Mişna'nın yazılmasından maksat, yazılı emr kabûl edilen Tevrat'ı tamamlayıcı olan sözlü emirleri tanıtmaktır. Mişnalar, Tevratlardan daha basît olup, kelime ve cümle şekilleri onlarda n çok farklıdır. Emirler, umûmî kaideler şeklinde bildirilmiştir.Dikkat çekici misaller verilmiştir. Vaki' olmuş hadiselere bazan rastlanır. Emirler beyan edilirken kaynak olarak Tevratların ayetleri verilir. Mişna altı kısımdan meydana gelir: 1)Zeraim (tohumlar), 2)Moed (Mübarek günler. Bayram ve oruç günleri gibi), 3) Naşim (Kadınlar), 4)Nezikin (Zararlar), 5)Kedaşim (Mukaddes şeyler), 6)Tehera (Taharet, temizlik). Bunlar altmış üç risaleye, risaleler de cümlelere ayrılmıştır. (Harputlu İshak Efendi)
