Maddi ve Hükmi Temizlik Nedir?

Konusu 'Dini Sorular Ve Cevapları' forumundadır ve ManeviHayat tarafından 12 Haziran 2012 başlatılmıştır.

  1. ManeviHayat

    ManeviHayat Administrator Administrator

    Katılım:
    5 Haziran 2012
    Mesajlar:
    18

    Maddî temizliğin ölçütü ve temizlenme yolları toplumların kültür ve gelenekleriyle, şart ve imkanlarıyla sıkı sıkıya bağlantılıdır. Bu sebeple de İslam dini, hem temizliğin gereklilik ve önemini sıklıkla vurgulayarak bu konudaki ana fikri canlı tutmaya, hem de hitap ettiği toplumların temizlik kültür ve usullerini imkanları ölçüsünde daha iyiye doğru geliştirmeye önem vermiştir.

    İslam toplumlarında temizlik ana fikri, İslam kültürünün aslî unsurlarından birini teşkil etmiştir. Suyun İslam medeniyetinde ayrı bir önem kazanmasının bir sebebi de bu olmalıdır. Öte yandan suyun temizliği ve su ile temizlenme başta olmak üzere temizlik araç ve gereçlerinin toplumların şart ve imkanları, pozitif bilimlerin bu konudaki katkısı nisbetinde giderek değiştiği ve iyileştiği de açıktır. Bu sebeple fıkıh kitaplarında çevre ve beden temizliği konusunda yer alan çeşitli kıstas ve usuller bir yö- nüyle İslam alimlerinin temizlik konusuna verdiği önemi, onların bu gayeyi gerçekleştirmeye matuf çabalarını, bir yönüyle de içinde bulunulan şart ve imkanlara bağlılığı yansıtır.

    DİNÎ BİR VECÎBE VE SAĞLIKLI YAŞAMANIN ŞARTI

    Temizlik İslam’ın çok önem verdiği dinî bir vecîbe ve sağlıklı yaşamanın önemli bir şartı olmasının yanı sıra insan olmanın onur ve şerefinin de gerektirdiği tabii bir durumdur.

    Fıkhî bir terim olarak taharet (temizlik), hem maddî pislikten ve kirlerden hem de hükmî kirlilik halinden (hades) temizlenmeyi kapsar. Bu sebeple hükmî temizlik aynı zamanda maddî temizliği de içine alır. Diğer bir ifadeyle, ferdin bedenini ve çevresini maddî kirlerden temizlemesi, hükmî temizlik için genelde ön şart durumundadır. Maddî temizliğin tabii usulü su ile temizliktir. Bu yüzden fıkıh kitaplarında suyun kendisinin temiz olması ve temizlikte kullanılması konusu üzerinde öncelikle ve önemle durulur.

    Suyun bulunmadığı veya temizleyici nitelikte olmadığı durumlarda diğer temizleme araç ve usullerine başvurulur. Öte yandan temizliğin gerektiği şekilde yapılabilmesi için hükmî kirlilik hallerinin yanı sıra dinen kir ve pis (necis) sayılan şeylerin ve bunların temizlenme usullerinin de bilinmesi gerekir. Bu çerçevedeki bilgilerin bir kısmı bilimsel araştırma, tahlil ve deneyimi gerektirse de önemli bir kısmı bizzat fertler tarafından bilinip uygulanabilecek durumdadır. Bu sebeple de maddî ve hükmî temizlikle ilgili temel bilgiler ve pratik çözüm yolları ferdî mükellefiyet kapsamındaki ilmihal bilgileri arasında yer almıştır.