Maddi ve Hükmi Kirlilik

Konusu 'Dini bilgiler' forumundadır ve Adile tarafından 20 Ekim 2013 başlatılmıştır.

  1. Elida

    Elida Admin

    Fıkıh literatüründe maddi kirlilik “necaset”, hükmi kirlilik “hades” olarak adlandırılır.

    Beden, elbise ve namaz kılınacak yerde bulunan, namaz ve benzeri ibadetlerin sıhhatine de engel olan hakiki yani maddi pisliklerden temizlenmeye “necasetten taharet”, abdestsizlik ve cünüplük gibi hükmi kirlilikten temizlenmeye de “hadesten taharet” denilir. Her iki tür temizlik de namaz ve benzeri ibadetlerin ön şartı konumundadır.

    Necaset nedir?

    Necaset, hakiki ve maddi pislik, kirlilik demek olup böyle maddeye “necis” tabir edilir. İslam’da bir şeyin temiz olması asıl olup necaset arızi bir vasıftır. Bu sebeple fıkıh kitaplarında dinen necis sayılan maddeler ve necis sayılma ölçüleri zikredilmekle yetinilir.

    Ana hatlarıyla ifade etmek gerekirse, etinin yenmesi ister helal ister haram olsun, akıcı kanı olan kara hayvanlarından dini usule uygun biçimde boğazlanmadan ölen veya öldürülen ve bu hükümde olan hayvanların etleri necistir. Kan, domuz eti, sarhoş edici içkiler, insan idrarı, dışkısı ve ağız dolusu kusmuğu, etinin yenmesi helal olmayan hayvanların eti, idrarı ve dışkısı dinen necis (pis) olduğunda ittifak edilen maddelerdir. Fakihlerin çoğunluğu şarabı da maddeten necis saymışlardır.

    Namazda ve namaz dışında vücut, elbise ve çevre temizliğinde azami ölçüde titizlik gösterilmelidir.

    Hades nedir?

    Hades fıkıh dilinde, abdestsizlik veya cünüplük sebebiyle insanda meydana geldiği var sayılan hükmi kirliliği veya bu kirliliğin sebebini ifade eder. Hades, büyük hades ve küçük hades şeklinde ikiye ayrılır. Gusülle giderilebilen cünüplük (cenabet), hayız ve nifas gibi hükmi kirlilikler büyük hades, abdestle giderilebilen hükmi kirlilik de küçük hadestir. Buna bağlı olarak gusül büyük hükmi temizlik, abdest de küçük hükmi temizlik adını almıştır. Buna göre cünüplük, hayız ve nifas halleri büyük hükmi kirlilik halini, abdesti bozan sebeplerin varlığı da küçük hükmi kirlilik halini doğurur. Bu kimselerin tabi olacağı dini mükellefiyet ve hükümler aşağıda ayrı ayrı anlatılacaktır.