HASED: Kıskanmak, çekememek. Allahü tealanın bir kimseye ihsan ettiği nîmetin, onun elinden çıkmasını istemek. Zararlı bir şeyin ondan ayrılmasını istemek, hased olmaz, gayret olur. Allahü teala Kur'an-ı kerîmde mealen buyurdu ki: Hased ettiği zaman hasedcinin şerrinden karanlığı yırtan nûrun Rabbine sığınırım. (Felak sûresi: 5) Hased etmekten sakınınız. Biliniz ki, ateşin odunu yok etmesi gibi hased de iyilikleri yok eder. (Hadîs-i şerîf-Mişkat) Geçmiş ümmetlerden iki kötülük sizlere bulaştı. Hased ve kazımak. Bu sözümle onların başlarını kazıdıklarını anlatmak istemiyorum. Dinlerinin kökünü kazıyıp yok ettiklerini söylüyorum. Yemîn ederim ki, îmanı olmayan, Cennet'e girmeyecektir. Birbiriniz ile sevişmedikçe, îmana kavuşamazsınız. Sevişmek için, çok selamlaşın. (Hadîs-i şerîf-Berîka) Hasedden daha kötü bir şey yoktur. Çünkü hased eden kimse, şu beş kötülüğün içine düşer: 1) Bitmeyen gam ve kedere tutulur. 2) Hased etmesi, onun için sevabı olmayan bir musîbet olur. Onun günaha girmesine yol açar, 3) Hasedinden dolayı kınanır, ayıp lanır, 4) Allahü teala ona gazab eder. 5) Allahü tealanın yardım ve ihsan kapıları kendisine kapanır. (Ebü'l-Leys Semerkandî) Hased eden insan, Allahü tealanın kendisine verdiği şeylere razı olmaz. Böyle kimseden Allahü teala razı olmaz. Allahü tealanın bir insandan razı olmaması ise, felaketlerin en büyüğüdür. Artık o insan, dünya ve ahirette de hüsran içindedir, yani zara rdadır. (Muhammed Akkermanî) Bütün kötülüklerin başı, kaynağı üçtür: Hased, riya (gösteriş) ve ucb (kendini ve yaptığı işleri beğenme). Kalbini bunlardan temizlemeğe çalış. (İmam-ı Gazalî) Hased edenin ömrü üzüntü ile geçer. Hased ettiği kimsede nîmetin azalmadığını, hatta arttığını görerek sinir buhranları geçirir. Hasedden kurtulmak için ona hediye göndermeli, onu medhetmeli, ona karşı tevazu göstermeli, onun nîmetinin artmasına dua etmelidir. (M. Hadimî) Bütün sebeblerden doğan düşmanlığın giderilmesi mümkünse de hased sebebiyle olan düşmanlığın yok olması mümkün değildir. O; dehşetli, korkunç, müzmin bir hastalıktır. Hasedin ilacı, hased edilen kimsenin gıyabında (arkasından) nîmetinin artmasına dua etmek, yüzüne karşı sevgi ve dostluk göstermektir. (Abdülhakîm Arvasî)
