Ebüssüud Efendi

Konusu 'Eğitim Konuları' forumundadır ve Adile tarafından 19 Ekim 2013 başlatılmıştır.

  1. Adile

    Adile Admin

    Ebüssüûd Efendi 16. asrın meşhûr Osmanlı âlimlerinden. 13. Osmanlı şeyhülislâmıdır. Tefsir, fıkıh ve diğer ilimlerde büyük âlimdir. İsmi, Ahmed bin Muhammed’dir. Ebüssü’ûd el-İmâdî ismiyle meşhur olup, Hoca Çelebi adıyla da tanınmıştır. 1490 (H.896) senesinde İskilip’te doğmuştur. 1574 (H.982)te İstanbul’da vefât etmiştir. Bazı kaynaklarda İstanbul yakınlarındaki Müderris köyünde doğduğu da bildirilmektedir.


    Ebüssü’ûd Efendi, önce babasından ilim öğrendi.Gençlik yılların da babasının derslerine devâm ile icâzet diploma almıştır. Babasından sonra Müeyyedzâde Abdurrahmân Efendi, Mevlânâ Seyyid-i Karamânî vede İbn-i Kemâl Paşadan ilim öğrendi.

    Tahsilini tamamladıktan sonra, 26 yaşında müderris olmuştur. Çeşitli medreselerde müderrislik yapmıştır. 1532’de Bursa kâdılığına 1 yıl sonra ise İstanbul kâdılığına tâyin edildi. 3 yıl İstanbul kâdılığı yaptı. 1537’de Rumeli kazaskerliğine tâyin edildi. 8 yıl bu vazifede bulundu.

    Ebüssü’ûd Efendi, Kânûnî SultanSüleymân Hanın sevip değer verdiği, çok değerli bir âlimdir. Kânûnî, onu bütün seferlerinde yanında bulundurdu. 1541’de Pâdişâh’ın emri üzerine,Budin’in vede Orta Macaristan’ın tapu ve tahrir işlerini yapmıştır.

    1545 senesinde 55 yaşındayken, Fenârîzâde Muhyiddîn Efendiden sonra şeyhülislâm olmuştur.
    Kânûnî Sultan Süleymân ile 2. Sultan Selîm Hanın saltanatları zamânında otuz yıl şeyhülislâmlık yaparak din ve devlete üstün hizmetlerde bulunmuştur.

    Osmanlı şeyhülislâmları arasında en çok bu makamda kalıp hizmeti geçen Ebüssü’ûd Efendidir. Kanuni Sultan Süleyman Han'ın cenaze namazını Ebüssü’ûd Efendi kıldırmıştır. Padişah’ın ölümü üzerine bir mersiye yazmıştır. Bu mersiyesi de, edebiyattaki yüksek derecesini göstermiştir.

    Ebüssü’ûd Efendi, 8 yıl de II. Selim Han zamânında şeyhülislâmlık yapmıştır. Ebüssü’ûd Efendi, 25 Ağustos 1574 târihinde 84 yaşında vefât etmiiştir .İslâm âleminde çok tanınmış olduğundan vefâtı büyük bir üzüntüyle karşılandı. Cenâze namazını Kazasker Muhşi Sinan Efendi, Fatih Câmiinde kıldırdı. Cenaze namazı için o devrin alimleri, vezirler, dîvan erkanı ve halk, büyük bir kalabalık hAlinde toplandı. II Selim Han, Ebüssü’ûd Efendinin vefAtından dolayı pek ziyAde üzülmüştür.

    Osmanlı sultanlarından II. Selim, III. Murad ve III. Mehmed’in zamanlarında hizmet veren; Ma’lûlzâde Seyyid Mehmed,Abdülkâdir Şeyhî, Hoca Sa’deddîn, Bostanzâde Mehmed Sun’ullah Efendi, Bostanzâde Mustafa, meşhur şâir Bâki Efendi, Hâce-i Sultanî Atâullah Efendi, Kınalızâde Hasan ve Ali Cemâlî Efendinin oğlu Fudayl Efendi gibi pekçok âlimin hocasıdır.

    Eserleri: Ebüssü’ûd Efendi, tefsir, fıkıh veDE diğer ilimlerde pek çok eser yazmıştır. Bâzıları şunlardır:
    İrşâdü’l-Aklisselîm:
    Meşhûr tefsiridir.
    Ma’ruzât,
    Hasm-ül-Hilâf,
    Gamzetü’l-Melîh,
    Kevâkib-ül-Enzâr,
    Fetvâlar,
    Kânûnnâmeler,
    Münşeât,
    mektupları,