Çocukların hakları nelerdir Sehl b. Sa’d radıyallâhu anh şöyle anlatıyor. Hz Muhammet (s.a.v)'e bir içecek getirildi. Ondan içtikten sonra sağ tarafında bir çocuk ve sol tarafında yaşlı adamlar vardı. Çocuğa “bunu büyüklerine vermeme izin verir misin?” dedi. Çocuk, “vallahi senden payıma düşeni kimseyle paylaşmam” dedi. Hz. Muhammet (s.a.v) içeceği alıp, çocuğun eline verdi. Çocukların hakkını teslim etmek, onlara haklarını iade etmek, çocuklara bu hayatta değerli olduklarının hissini uyandırır. Çocukların haklarına riayet etmek diğer taraftan onlarında büyüdükleri zaman başka kimselerin haklarına riayet göstermelerini sağlar. Hz. Muhammet (s.a.v) çocukların haklarına büyük özen gösterirdi. Hiçbir zaman onların hakkını çiğnemez, onların hakkı olan bir hususta onlardan izin almadan farklı bir davranışta bulunmazdı. 1: Her birey on sekiz yaşına kadar çocuk kabul edilir. Her çocuk vazgeçilmez haklara sahiptir. 2: Çocuk Hakları bütün çocuklar içindir. Doğum yerleri konuştukları dil ne olursa olsun fark etmez. Büyüklerin inançları ya da görüşleri nedeniyle hiçbir çocuğa ayrım yapılamaz. 3: Çocuklarla ilgili bütün yasa ve uygulamalrı oluşturanlar önce çocukların yararını düşünmek zorundadır. Devlet çocukların koruma ve bakımını üstlenenlerin sorumluluklarını yerine getirmeleri için önlemleri alır ve onların sorumluluklarını yerine getitirip getirmediklerine bakar. 4: ÇHS'de yazılı olan hakların uygulanması için gereken her türlü çabanın gösterilmesi gerekir. Devlet çocukların bu haklardan yararlanmasını sağlar. 5: Devlet hakların uygulanması konusunda çaba gösterirken başta anne baba olmak üzere çocuktan sorumlu olan kişilerin haklarına karşı saygılı olur. 6: Yaşamak her çoçuğun temel hakkıdır ve herkesin ilk görevi çocukların yaşamını korumaktır. 7: Her çoçuğun bir isme ve vatandaşlığa sahip olma hakkı vardır. Devlet çocuk doğduğunda bu ismi kaydeder ve çoçuğa bir kimlik verir. 8: Çoçuklara verilen isim vatandaşlık hakkı ve aile bağları korunmalıdır. Tüm bunlar zorla değiştirilemez ve alınamaz değiştirilmek istenir ya da çoçuğun elinden bu haklar alınırsa devlet bu duruma karşı çıkmalıdır. 9: Her çoçuğun ailesiyle birlikte yaşama hakkı vardır. Anne baba çoçuğa çaçuğa bakamıyorsa çocuk bu durumdan zarar görmesin diye ona başka bir bakım sağlanmalıdır. Bu durumda da her çoçuğun anne babasıyla düzenli olarak görüşebilme hakkı vardır. 10: Anne babası ayrı ülkelerde yaşayan çocukların aileleriyle birlikte olabilmeleri için devletler kolaylık gösterir 11: Anne ve babaların izni olmadan hiçbir çocuk başka bir ülkeye qötürülemez. Çocuklatı bu şekilde başka yerelere qötüren kişilere karşı mücadele edilmesi gerekir. 12: Her çocuk görüşlerini serbestçe ifade etme kendisini ilgilendiren her konuda görüşlerinin dikkate alınması isteme hakkına sahiptir. Herkesin çocukları dinleme onların fikrini öğrenme ve onlara sygı gösterme zorunluluğu vardır. 13: Her çocuğun duygu ve düşüncelerini istediği şekilde açıklama hakkı vardır. Çocukların da başka kişilerin zarar görmemesi için gerekeni yapmaları gerekir. 14: Her çocuğun kendi düşüncesini geliştirme ve istediği dini seçme hakkı vardır. Bu konularda çocukları büyüten yetişkinlerin de onlara yol gösterme hakkı ve sorumluluğu vardır. 15: Çocukların arkadaşlarıyla barış içinde toplanabilme dernek kurabilme yada derneklere üye olma hakkı vardır. 16: Hiç kimse onurunu kıramaz onları küçük düşüremez özel hayatına karışamaz. Çocukların bu hakkı yasalarla korunur. 17: Devlet kitle iletişim araçlarının çocuğun gelişimi açısından önemini kabul eder. Çocuğun bunlarla çeşitli bilgi ve belgelere ulaşmasını sağlar kendi dili ve kültürü bakımandan bu araçlarla alabileceği gereksinimleri karşılanır. Ayrıca kitle iletişim araçlarının verebileceği her türlü zarardan çocukları korur. 18: Çocukların yetişmesinden ve gelişmesinden sorumlu olan büyükler bu sorumluluklarını en iyi biçimde yerine getirirler. 19: Hiç kimse çocuklara karşı olan sorumluluklarını onlara zarar verecek şekilde kullanamaz. Devlet çocukların hiçbir zarara uğramaması için her türlü önlemi almakla yükümlüdür. 20: Her çocuğun ailesinden yoksun kaldığında yada aile ortamı onun için uygun olmadığında devletten özel koruma ve yardım alma hakkı vardır. Anne ve babasıyla birlikte yaşayamayacak çocuklar için özenli bir araştırmayla iyi aileler bulunur 21-22:Yaşadığı ülkenin dışında bir başka ülkeye gitmekn zorunda kalan her çocuğun gittiği ülke tarafından korunma hakkı vardır. 23:Engelli çocukların özel olarak korunma ve saygı görme hakkı vardır. Devlet engelli çocukların bakımınıeğitimini sağlayacak kurumları oluşturma sorumluluğuna sahiptir. Engelli çocukların ailelerine her türlü yardım yapılır. 24:Her çocuğun sağlık hizmetinden yararlanma hakkı vardır. Hastalıklardan korunması devletin ve toplumun güvencesi altında olup çocukların beslenmesine aşılanmasına çevrenin temizliğine ve diğer sağlık koşullarına dikkat edilir. Hastalanan çocuklar tedavi edilir. 25:Çocuk haklarına uygun olarak kreşler çocuk yuvaları yurtlar okullar çocuk hastaneleri oluşturulurbunlar düzenli olarak kontrol edilir. 26-27:Her çocuğun gelişme hakkı ve sağlığı güvence altında olmalıdır. Bu konuda çocukların daha iyi bir yaşam sürdürmeleri için gerektiğinde yardım edilir. 28:Her çoçuğun eğitimini tam yapabilmek için desteklenir ve korunur. İlköğretim parasız ve hiçbir ayrım gözetmeksizin tüm çocuklar tüm çocuklar için hak ve zorunludur. 29-30:Çocuklara verilen eğitim onların gelişmelerini en fazla ölçüde sağlayacak düzeyde olmalıdır. Eğitimçocukların hoşgörüsünü kendi kültürüne ve farklı kültürlere saygısını ayrımcılığa karşıtlığını doğaya saygısını arttıracak biçimde düzenlenir. Çocuğun kendi kültürü bulunduğu ülkedekinden farklıysa gelişim ve eğitim hakkının her aşamasında buna özen gösterilir. 31: Çocukların boş zamanlarını değerlendirebilmeleri kendilerini geliştirebilmeleri için oyun bahçeleriçocuk kulüpleri kütüphaneler spor ve kültür merkezleri açılmalıdır. Her çocuğun bu tür etkinliklere katılma hakkı vardır. 32: Çocukların okula gitme oyun oynama hakkı vardır. onlar yetişkinler gibi çalıştırılamazlar. Çalışmak zorunda kalırsa onların yapacakları iş onların sağlığı ve eğitimleri için sorun oluşturmamalıdır. Madde 33: Bütün çocuklar her türlü zararlı maddelere karşı korunur. Bu tür maddeleri üretip çocuklara veren kişiler cezalandırılır. 34: Çocukları bedensel ve ruhsal yönden örseleyecek hiçbir yaklaşıma izin verilemez. 35: Devlet çocukları koruma ve çocukları kaçırıp onları satan onları çalıştırmak isteyen kişilerle mücadele etme sorumluluğuna sahiptir. 36: Hiçbir kişi kendi çıkarları için çocukları kullanamaz. Devlet böyle bir duruma karşı her çocuğu korur. 37: Çocuklar hiçbir şekilde insanlık dışı yöntemlerle yada aşağılanarak cezalandırılamaz. Bir çocuk suça itilmişse ona uygulanacak ceza yaşına ve gelişimine uygun onun eğitimini engellemeyecek şekilde olmalıdır. 38: Her çocuğun barış ortamında yaşama ve savaşlardan korunma hakkı vardır. Çocukların askere alınmaması gerekir. Devlet çocukları silahlı çatışma ve sonuçlarından korumakla sorumludur. 39: Çocuklar çeşitli nedenlerle zarar görmüşlerse onların iyileştirilmesi için çalışmalar yapılır bir daha aynı şekilde zarar görmemeleri için önlemler alınır. 40: Yasalarla sorunu olan çocuklar bu durumdan tek başlarına sorumlu değildir. Çocuklar farkında olarak kimseye zarar vermez. Suça itilen çocuklar yetişkinler gibi cezalandırılamaz özel yasalarla topluma yeniden kazandırılırlar. 41: Bir devletin yasaları burada belirtilen hükümlerden daha iyiyse bunlar hiçbir şekilde değiştirelemez. 42: Devlet ÇHS'nin herkes tarafından öğrenilmesini sağlar. 43: ÇHS'nin uygulanmasını değerlendirmek üzere Çocuk Hakları Komitesi kurulmuştur. 44: Devlet ve ülkede yaşayan insanlar Çocuk Hakları Komitesine çocuk haklarıyla ilgili durum hakkında bilgileri vermekle sorumludur. 45: İlgili kuruluşlar Çocuk Hakları Komitesinin çalışmalarına kolaylık ve yardım sağlar.
